Κυριακή, 20 Αύγουστος 2017
ΕΘΙΜΑ

Γάμος

Ο γάμος ξεκινά το πρωί της Παρασκευής στην οικογένεια του γαμπρού.

Προζύμια:

Ζύμωναν και έφτιαχναν τρεις κ(ου)λούρες και τρία κουλούρια. Κατά το κοσκίνισμα του αλευριού έριχναν λεφτά στο κόσκινο.

Προζυμού ονόμαζαν την ανύπαντρη κοπέλα που ζύμωνε. Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να είναι ζωντανοί και οι δυο της γονείς.

Μπράτιμος ονομαζόταν ο νέος που κουβαλούσε τον φλάμπουρα. Έπρεπε να είναι ανύπαντρος και με τους δυο γονείς του εν ζωή.

 

Ράψιμο του φλάμπουρα: Ο μπράτιμος προετοίμαζε τρεις βελόνες με περασμένη κόκκινη κλωστή. Το ράψιμο γινόταν πάντοτε από την κορυφή προς τα κάτω και ο μπράτιμος περνούσε από τρεις φορές με κάθε βελόνα.

Το ξύλο που χρησιμοποιούταν για τον φλάμπουρα ήταν από αγριοτριανταφυλλιά, που ονομαζόταν και μαρακολιά. Μετά την αρχή του μπράτιμου το ράψιμο συνέχιζαν οι γυναίκες. Τοποθετούσαν τρία μήλα στον σταυρό και τα στόλιζαν. Έπειτα έβαζαν και πέντε κόκκινα λουλούδια. Όταν τελείωνε το ράψιμο οι παριστάμενοι «κερνούσαν» τον φλάμπουρα. Πρώτη ήταν πάντοτε η πεθερά που έδινε μαντήλι και αργυρό κέρμα. Το ίδιο «κερνούσε» και ο μπράτμος. Η προζυμού κερνούσε τον κόσμο με ρακί και γλυκίσματα. Τότε έπιαναν το χορό. Πρώτος τον έσερνε ο μπράτιμος, ακολουθούσε η προζυμού και έπειτα όλοι οι υπόλοιποι. Τραγουδούσαν 3 ή 5 τραγούδια και χόρευαν. Το βράδυ συγκεντρώνονταν όλοι οι συγγενείς και οι καλεσμένοι στο καλύβι του γαμπρού, τραγουδούσαν και χόρευαν όλη τη νύχτα.

Το πρωί του Σαββάτου ξύριζαν τον γαμπρό. Τον έντυναν και τον κουκούλωναν τραγουδώντας. Μετά ξεκινούσαν για τη νύφη.

Τα προζύμια της νύφης γίνονταν το Σάββατο. Και πάλι ζύμωναν τρεις κουλούρες, ενώ η νύφη δεν ήταν παρούσα, καθώς δεν έπρεπε να δει το ζύμωμα. Η προζυμού κερνούσε με ρακί και γλυκίσματα. Καθώς εδώ δεν υπήρχε φλάμπουρας χόρευαν κρατώντας το κόκκινο μαντήλι του αρραβώνα (σιβάσματα). Πρώτη χόρευε η προζυμού, τραγουδούσαν και πάλι 3-5 τραγούδια. Άπλωναν τα προικιά της νύφης, ώστε να τα δουν όλοι και έπειτα τα μάζευαν σε τσουβάλια. Μετά περίμεναν την πλευρά του γαμπρού.

Όταν εκείνοι έφταναν πυροβολούσαν μια φορά. Από την πλευρά της νύφης πυροβολούσαν δυο φορές και αυτό σήμαινε πως οι ήταν καλοδεχούμενοι. Οι συμπέθεροι αντάλλασσαν μεταξύ τους φλασκιά με ρακί και μετά ο πατέρας της νύφης καλεί τους καλεσμένους (μόνο άνδρες που ονομάζονταν σχαριάτες) να περάσουν μέσα. Πήγαιναν στη νύφη και αντάλλασσαν τις κ(ου)λούρες και τους μαντήλωναν (τους έδιναν ως δώρο μαντήλια). Ο κουνιάδος (αντράδερφος) άλλαζε την κλούρα που κουβαλούσε στον στολισμένο τουρβά (κλουροτουρβάς). Πάνω στην κλούρα του γαμπρού υπήρχαν ασημένια κέρματα, δεμένα με κόκκινη κλωστή τα οποία ο ανδράδερφος έδινε στη νύφη. Μετά επέστρεφαν στον γαμπρό, τον έπαιρναν μαζί τους και πήγαιναν όλοι μαζί μέχρι την πόρτα της νύφης τραγουδώντας. Μπροστά πήγαινε ο γαμπρός με ένα μήλο στο οποίο ήταν καρφωμένο κέρμα. Τον υποδέχονταν τρεις γυναίκες και τραγουδούσαν:

«Καλώς ήρθες καβαλάρη,

Ρίξε μήλο και κατέβα».

Ο γαμπρός έριχνε το μήλο στη γυναίκα που βρισκόταν στη μέση. Η οικογένεια της νύφης υποδεχόταν τον γαμπρό σε ξεχωριστό καλύβι. Κάθονταν και τραγουδούσαν: «Λεβέντης ήρθε κι έκατσε». Του έφερναν κλούρα, έριχναν πάνω του καραμέλες τρεις φορές και του έδιναν μαχαίρι για να κόψει την κλούρα. Ο γαμπρός καθόταν και περίμενε να ετοιμάσουν τη νύφη.

Ο αντράδερφος έβαζε τα παπούτσια της νύφης και ο πεθερός την κουκούλωνε. Η κουνιάδα της φορούσε ζώνη με κλειδώματα.

Τότε η οικογένεια του γαμπρού ξεκινούσε για να πάρει τη νύφη. Την ίδια ώρα εκείνη προσκυνούσε και φιλούσε το χέρι των γονιών της. Ο πατέρας της μαντήλωνε τον γαμπρό και τον «έζωνε με ζωνάρι». Οδηγούσαν τη νύφη ως την πόρτα και στο κατώφλι τοποθετούσαν μαχαίρι και κουτάλι. Ο γαμπρός βρισκόταν από την άλλη πλευρά και άπλωνε το χέρι του στη νύφη, την οποία οδηγούσε ο πατέρας της. Έριχναν καραμέλες από τις δύο πλευρές. Ξεκινούσαν για την εκκλησία, γινόταν η στέψη και πήγαιναν στο καλύβι του γαμπρού.

Η πεθερά υποδεχόταν τη νύφη και της έδινε κουτάλι με βούτυρο. Η νύφη το άπλωνε σε τρία σημεία της πόρτας. Της έδιναν κόσκινο το οποίο έριχνε πίσω της χωρίς να γυρίσει και ανάλογα με τον τρόπο που έπεφτε μάντευαν το φύλο του πρώτου παιδιού. Η πεθερά τοποθετούσε τα κουλούρια στα χέρια της νύφης και της έδινε δυο κανάτες: η μία με κρασί και η άλλη με νερό. Η νύφη έριχνε από το περιεχόμενό τους σε τρία σημεία. Μετά έμπαινε μέσα και υποκλινόταν τρεις φορές. Γύρω της κάθονταν μικρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, ο αριθμός των οποίων ήταν μονός. Η νύφη τα κερνούσε γλυκίσματα, οι άνθρωποι που κάθονταν γύρω της τραγουδούσαν.

Το πρωί της Δευτέρας τραγουδούσαν και χόρευαν. Πήγαιναν στον κουμπάρο για να πάρουν τα φαγητά που είχε ετοιμάσει (του νονού το γε(υ)μάτο) και να τα πάνε στο καλύβι του γαμπρού. Ο κουμπάρος κερνούσε.

Μετά το τέλος του γάμου ο γαμπρός συναντιόταν με τη νύφη.

 

ΒΑΦΤΙΣΗ

Οι Σαρακατσάνοι είχαν πολλά παιδιά, κατά μέσω όρο από έξι. Η βάφτιση γινόταν όταν το παιδί σαράντιζε και πάντοτε έδιναν χριστιανικά ονόματα. Για το όνομα αποφάσιζε ο νονός.

Έλεγαν το όνομα του παιδιού όταν επέστρεφαν στο καλύβι. Τα πρώτα παιδιά έπαιρναν τα ονόματα της γιαγιάς και του παππού. Ο νονός και η μητέρα του παιδιού αντάλλασσαν κλούρες, οι οποίες σπάζονταν και μοιράζονταν σε όλα τα καλύβια.

 

 
Developed by: Boxfish Design Studio

Your are currently browsing this site with Internet Explorer 6 (IE6).

Your current web browser must be updated to version 7 of Internet Explorer (IE7) to take advantage of all of template's capabilities.

Why should I upgrade to Internet Explorer 7? Microsoft has redesigned Internet Explorer from the ground up, with better security, new capabilities, and a whole new interface. Many changes resulted from the feedback of millions of users who tested prerelease versions of the new browser. The most compelling reason to upgrade is the improved security. The Internet of today is not the Internet of five years ago. There are dangers that simply didn't exist back in 2001, when Internet Explorer 6 was released to the world. Internet Explorer 7 makes surfing the web fundamentally safer by offering greater protection against viruses, spyware, and other online risks.

Get free downloads for Internet Explorer 7, including recommended updates as they become available. To download Internet Explorer 7 in the language of your choice, please visit the Internet Explorer 7 worldwide page.